ਖੂਹ, ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਗਵਾਹ ਹਨ—42 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਤਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹਨ: ਗਿਆਸਪੁਰਾ*
ਲੁਧਿਆਣਾ, 3 ਫਰਵਰੀ: (ਜਤਿੰਦਰ ਟੰਡਨ) ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ (ਹਰਿਆਣਾ) ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜੋ 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਚੁੱਪ ਗਵਾਹ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ। 42 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪਾਇਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਵਿਧਾਇਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਨਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵੁਕ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 32 ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਧੱਬਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 42 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ 2 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੰਧ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, 70 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿਪਾਹੀ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਤਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੱਕ ਹੇਠ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ – ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ, ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ – ਉਹ ਕੰਧ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ, ਜਿਸਨੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ 12 ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਵੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉਹ ਖੂਹ ਦਿਖਾਇਆ ਜਿੱਥੇ 32 ਮਾਸੂਮ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮ ਭੀੜ ਨੇ ਸਾੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਖੂਹ ਅਜੇ ਵੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਚੁੱਪ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗਿਆਸਪੁਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਪੀ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ੋਰ, ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ ਰਾਮ ਭਾਗ, ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ 2017 ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਲਤਵੀ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਗਲੀ ਤਾਰੀਖ 10 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸੁਸਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਤਲੇ ਸਾੜੇ ਗਏ। ਸੰਗਤ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ –
“ਕੀ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਨਿਕ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੇ ਕਾਤਲ ਅਜੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ?”
ਇਹ ਹੋਂਦ ਚਿੱਲੜ ਸਮਾਗਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ 42 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦਬਾਏ ਗਏ ਰੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸੀ – ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਰਿਵਾੜੀ, ਗੋਪਾਲ ਦਾਸ ਰੇਵਾੜੀ, ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਕਰਨਾਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ, ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਰਾਣੋ, ਕਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ, ਐਸ.ਡੀ.ਓ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ, ਬੀ.ਕੇ. ਸਿੰਘ, ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੋਨਾ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੀ.ਏ., ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਰਪੰਚ ਕੂਹਲੀ ਖੁਰਦ, ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਜਨੌਦ, ਗੁਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਿੱਕਾ, ਦਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝਬੇਵਾਲ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ |
